Mẫu dàn ý tiểu thuyết và ví dụ
Mẫu dàn ý câu chuyện dưới đây được cung cấp để tham khảo.
Mẫu
Dàn ý tiểu thuyết
1. Định hướng câu chuyện
Tên truyện tạm thời: Tổng số chương dự kiến (có thể đưa ra một khoảng): Số phần dự kiến (không bắt buộc): Thể loại và độc giả mục tiêu: Điểm nhìn và giọng kể: Ý tưởng trong một câu: Ai muốn điều gì, điều gì cản trở họ và họ có thể mất gì? Mục tiêu chính: Muốn đạt kết quả nào và làm sao biết đã đạt được? Động cơ hành động: Vì sao điều này đủ quan trọng để hành động và vì sao phải là lúc này? Mâu thuẫn cốt lõi: Những nhu cầu nào khó đáp ứng cùng lúc và sự cản trở đến từ đâu? Thời hạn và cái giá: Trì hoãn hoặc thất bại sẽ dẫn đến điều gì và thành công đòi hỏi hy sinh gì? Bạn muốn độc giả còn lại cảm xúc gì khi đọc xong?
2. Nhân vật chủ chốt và xung đột
Bắt đầu với những nhân vật thúc đẩy câu chuyện chính. Có thể có nhiều nhân vật chính; các nhân vật khác có thể xuất hiện trong quá trình viết.
Hồ sơ nhân vật chủ chốt (lặp lại cho từng nhân vật) Tên và vai trò (nhân vật chính, đồng nhân vật chính, nhân vật đối kháng, nhân vật phụ quan trọng, v.v.): Họ muốn gì và vì sao điều đó quan trọng với họ? Họ có năng lực, nguồn lực nào và bị giới hạn bởi điều gì? Họ hợp tác hoặc xung đột với ai, vì sao? Niềm tin, lập trường hoặc mối quan hệ nào có thể thay đổi? (Có thể để ngỏ nếu chưa quyết định.)
Các xung đột trung tâm (khi cần) Những nhân vật nào tham gia? Vì sao khó đồng thời thỏa mãn mục tiêu, lợi ích hoặc giá trị của họ? Lựa chọn hay sự kiện nào có thể làm xung đột leo thang hoặc mở ra hợp tác mới?
3. Thế giới, quy tắc và mâu thuẫn
Thời gian và địa điểm: Ai kiểm soát nguồn lực hoặc cơ hội then chốt và vì sao các bên đều cần chúng? Quy tắc nào của thế giới giúp hoặc cản trở mục tiêu của nhân vật, bằng cách nào? Thể chế, tập tục hoặc môi trường gây ra xung đột lợi ích hay niềm tin nào? Mỗi bên muốn giữ nguyên hoặc thay đổi điều gì, vì sao? Sử dụng năng lực, giành nguồn lực hoặc thay đổi hiện trạng phải trả giá gì? Những giới hạn nào không thể vượt qua và chúng buộc nhân vật lựa chọn ra sao?
4. Hướng phát triển và bước ngoặt chính (không bắt buộc)
Tình trạng mở đầu: Các nhân vật chủ chốt sống thế nào và quan hệ của họ đang ra sao? Sự kiện khởi phát: Điều gì phá vỡ cuộc sống đó? Lựa chọn quyết định đầu tiên: Lựa chọn của ai thay đổi tình thế hoặc quan hệ đến mức không thể đơn giản quay lại điểm xuất phát? Bước ngoặt giữa truyện: Thông tin mới thay đổi mục tiêu, phương pháp hoặc lập trường của nhân vật ra sao? Khủng hoảng: Vì sao cách làm ban đầu thất bại? Lựa chọn ở cao trào: Mỗi nhân vật chủ chốt chọn gì và phải trả giá nào? Kết thúc: Vấn đề bên ngoài và mối quan hệ chủ chốt được giải quyết thế nào?
5. Kế hoạch các phần và độ dài (lặp lại cho từng phần hoặc giai đoạn)
Số thứ tự và tên phần (hoặc tên giai đoạn): Khoảng chương dự kiến (ví dụ: Chương 1–30): Số chương dự kiến trong phần này: Mục tiêu và xung đột chính của phần hoặc giai đoạn này: Thay đổi mong muốn ở nhân vật hoặc mối quan hệ: Những thời điểm quan trọng của câu chuyện muốn giữ lại: Tình trạng muốn đạt tới khi kết thúc phần: Chi tiết sẽ phát triển trong quá trình viết:
6. Chi tiết báo trước và câu hỏi bỏ ngỏ (không bắt buộc)
Chi tiết báo trước hoặc dữ kiện then chốt đã nghĩ đến: Phần hoặc giai đoạn dự kiến giới thiệu (để ngỏ nếu chưa quyết định): Phần hoặc giai đoạn dự kiến phát huy (để ngỏ nếu chưa quyết định): Sự kiện hoặc lựa chọn nhân vật mà chi tiết này có thể hỗ trợ: Hoàn cảnh có thể phát huy chi tiết đó (để ngỏ nếu chưa quyết định; không cần số chương): Dữ kiện cần nghiên cứu: Các quyết định cốt truyện chưa ngã ngũ và hướng đi khả dĩ:
Ví dụ
Tên truyện: Thành Phố Không Gục Ngã
Định hướng câu chuyện
Thể loại và điểm nhìn: Kỳ ảo sử thi, kể ở ngôi thứ ba với điểm nhìn luân phiên qua Leon, Selene và Kaya. Tiền đề: Đêm Dài trăm năm mới đến một lần đang tới gần, đế quốc quyết định bỏ ba thành phố phía bắc. Leon, thống lĩnh kỵ sĩ rồng, chiếm một kỳ hạm để cứu họ. Người truy đuổi anh là vợ anh, Selene, nữ hoàng sắp đăng quang. Mục tiêu và động cơ: Để chịu trách nhiệm cho vai trò của mình trong cuộc chinh phục quê hương, Leon phải đưa ba lõi mặt trời quân dụng đến nơi trước khi băng khóa đường biển và giành được ấn dân dụng vĩnh viễn cho việc sử dụng chúng. Xung đột trung tâm: Cứu các thành phố sẽ làm suy yếu hạm đội đế quốc. Selene phải bảo vệ toàn đế quốc; các thành phố đòi quyền tự trị. An ninh quốc gia, sự sống còn của cư dân và lòng tin vợ chồng không thể đồng thời nguyên vẹn. Được mất: Thất bại buộc người dân sơ tán hoặc mắc kẹt trong giá rét. Thành công vẫn đòi hỏi rút khỏi các tiền đồn ngoài khơi và từ bỏ quyền lực hoặc thân phận cũ.
Nhân vật chủ chốt và xung đột
Leon | Thống lĩnh kỵ sĩ rồng kháng lệnh: Giỏi chiến thuật hải quân, muốn cứu quê hương và hôn nhân nhưng quen quyết định thay người khác. Anh phải tôn trọng lựa chọn riêng của ba thành phố. Selene | Nữ hoàng, vợ Leon: Nắm quyền cấp ấn và ngoại giao; lo hạm đội suy yếu sẽ dẫn đến ngoại xâm. Cô phải chọn giữa tập trung quyền kiểm soát và chia sẻ quyền lực qua liên minh. Kaya | Lãnh đạo Cảng Sương Giá: Kiểm soát tiếp tế và hải đồ. Cô đòi quyền tự trị nhưng đặt cảng của mình lên trước, bán tuyến đường của liên minh để đổi lấy bảo đảm riêng cho cảng, khiến tàu hộ tống bị mất. Ores | Đô đốc, thầy cũ của Leon: Chỉ huy hải quân và tin rằng mất sức răn đe sẽ khiến nhiều thành phố hơn gặp nguy hiểm. Ông có thể chống lệnh cả Selene nếu cô chấp thuận cuộc giải cứu. Heryon | Rồng thệ ước của Leon: Điều khiển lửa mặt trời, muốn bảo vệ đất đai mà không phục vụ chinh phục. Rồng và người cưỡi phải cùng quyết định có chấm dứt mối liên kết mãi mãi hay không. Căng thẳng quan hệ: Vợ chồng đối đầu vì cứu viện và phòng thủ. Các thành phố cần sức mạnh của Leon nhưng từ chối sự cai trị của anh. Việc Kaya ưu tiên an toàn cho cảng mình đe dọa liên minh, còn lòng trung thành của Ores có thể thành cuộc nổi loạn mới.
Thế giới, quy tắc và mâu thuẫn
Bối cảnh và nguồn lực: Mùa hàng hải cuối cùng trước khi biển bắc đóng băng. Sáu thành phố nội địa đã có nguồn dự trữ dân dụng; miền bắc phải tìm đến các lõi quân dụng trên ba kỳ hạm. Lõi mặt trời: Tích trữ ánh sáng mặt trời và có thể cấp năng lượng cho hải đăng thành phố, nhưng không thể nạp lại hay tạo bản sao trong Đêm Dài. Vận chuyển và lắp đặt tốn thời gian, đồng thời tước đi năng lực viễn chinh của hạm đội. Ấn: Ấn quân sự cho phép điều phối vận hành. Muốn sử dụng dân dụng lâu dài, đích thân quân chủ nắm chủ ấn vương miện phải cấp quyền; chiếm tàu hay trộm vương miện đều không thể thay thế sự cho phép này. Liên kết rồng: Mỗi người chỉ có thể lập liên kết một lần trong đời. Cắt đứt với sự đồng thuận của cả hai giải phóng một đợt lửa có thể mở lối qua bão, nhưng không thể nạp lại lõi. Người cưỡi vĩnh viễn mất sức mạnh do liên kết mang lại. Tự trị: Mỗi thành phố phải tự ký thỏa thuận về quyền sở hữu lõi, sưởi ấm và phòng thủ. Kaya không thể cam kết thay các thành phố khác, và cứu viện không đem lại quyền cai trị.
Hướng phát triển và bước ngoặt chính
Mở đầu: Leon chiếm tàu; Selene ra lệnh truy đuổi, buộc các bên khác chọn phe. Bước ngoặt: Kaya bán tuyến đường, đoàn vận tải bị phục kích. Leon nhận ra có chung kẻ thù không đồng nghĩa với chung lợi ích. Khủng hoảng: Đã tập hợp đủ ba lõi, nhưng băng, vòng phong tỏa của Ores và việc chưa có ấn dân dụng ngăn cản vận chuyển. Cao trào: Selene cấp ấn và nhường quyền lực; Kaya công khai giao kèo và giao lại quyền chỉ huy. Leon và Heryon chấm dứt liên kết để mở lối đi cuối cùng. Kết thúc: Ba hải đăng sáng lên. Miền bắc có quyền tự trị, đế quốc thu hẹp tuyến phòng thủ. Leon ở lại chịu sự phán xét của các thành phố; Selene trở về kinh đô. Giải cứu thành công, nhưng hôn nhân và lòng tin vẫn cần hàn gắn.
Kế hoạch các phần và độ dài
Dự kiến ban đầu 100 chương trong ba phần. Xác định mục tiêu và độ dài từng phần trước; phát triển từng cảnh trong quá trình viết.
Phần Một: Cờ Khởi Loạn (Chương 1–30; 30 chương)
Mục tiêu và xung đột: Giành lõi đầu tiên và đến Cảng Sương Giá. Vợ chồng công khai đối đầu; Kaya đòi quyền tự trị để đổi lấy viện trợ. Bước ngoặt và tình trạng cuối phần: Chiếm tàu, truy đuổi và đàm phán tại cảng. Leon mất chức trong quân đội nhưng lập được liên minh cứu thành phố. Để phát triển sau: Quá trình chiếm tàu, cái giá của cuộc truy đuổi và lần đàm phán đầu tiên giữa vợ chồng.
Phần Hai: Canh Bạc Của Các Thành Phố (Chương 31–65; 35 chương)
Mục tiêu và xung đột: Tranh giành hai lõi còn lại. Mỗi thành phố ưu tiên mình trong lúc Ores phong tỏa tiếp tế. Bước ngoặt và tình trạng cuối phần: Kaya tiết lộ tuyến đường khiến tàu hộ tống bị phá hủy. Leon nhường quyền quyết định để giành hợp tác. Các lõi đã được tập hợp, nhưng sự phản bội bị phơi bày khiến liên minh suýt tan rã. Để phát triển sau: Yêu cầu của các thành phố, trận chiến giành lõi và mất mát cá nhân do phản bội.
Phần Ba: Ánh Ngày Không Thuộc Về Vương Miện (Chương 66–100; 35 chương)
Mục tiêu và xung đột: Giành ấn dân dụng và phá phong tỏa. Selene đoạn tuyệt về chính trị với Ores; Leon đối diện lựa chọn đánh mất liên kết. Bước ngoặt và tình trạng cuối phần: Kaya giao quyền chỉ huy, các thành phố ký kết, Selene cấp ấn, rồng và người cưỡi cắt đứt liên kết. Hải đăng sáng lên; mọi người chịu cái giá của trật tự mới. Để phát triển sau: Đàm phán cuối cùng, chia lực lượng hạm đội và cuộc chia tay của vợ chồng.
Chi tiết báo trước và sự phát huy theo phần
Lõi quân dụng có thể cấp năng lượng cho hải đăng thành phố | Giới thiệu qua nguồn điện tạm thời ở Phần Một, dùng trong kế hoạch chuyển đổi ở Hai và hoàn tất bằng việc thắp sáng các thành phố ở Ba. Ấn quân sự không phải ấn dân dụng | Làm rõ khi chiếm tàu ở Một, trở thành trở ngại đàm phán ở Hai và được giải quyết bằng việc Selene cấp ấn ở Ba. Bảo đảm riêng cho cảng của Kaya | Yêu cầu bảo vệ riêng Cảng Sương Giá xuất hiện ở Một, dẫn đến phản bội ở Hai và khiến Kaya mất quyền chỉ huy sau khi công khai ở Ba. Ngọn lửa khi cắt đứt liên kết | Một cựu kỵ sĩ nêu quy tắc ở Một; cái giá được làm rõ ở Hai; ngọn lửa mở lối qua bão và người cưỡi vĩnh viễn mất sức mạnh ở Ba. Vị trí theo phần là tạm thời; chương cụ thể và mức độ nhấn mạnh có thể thay đổi trong quá trình viết.
Câu hỏi bỏ ngỏ và nghiên cứu
Chưa quyết định: Chính thể của các thành phố, điều kiện đình chiến bên kia biển và giới hạn nhượng bộ của mỗi người trong đôi vợ chồng. Nghiên cứu: Nguyên lý cơ bản về hậu cần hạm đội, di cư trong giá lạnh và đàm phán liên minh.